Je bekijkt nu Belastingdruk: Een Analyse

Belastingdruk: Een Analyse

Hoeveel belasting betalen we eigenlijk? En hoe verhoudt dat zich tot andere landen? En wat zijn de gevolgen van belastingen voor onze economie en onze samenleving? In dit artikel ga ik in op het begrip belastingdruk. Ik leg uit wat het inhoudt en hoe het wordt berekend. Daarbij maak ik onderscheid tussen effectieve en marginale belastingdruk. Ook vergelijk ik de belastinglast per land.

Wat is belastingdruk en hoe wordt het berekend?

Belastingdruk is de mate waarin de belastingheffingen drukken op het besteedbaar inkomen. De gemiddelde belastingdruk is het percentage dat aangeeft hoeveel procent van het bruto-inkomen er wordt uitgegeven aan belastingen. Belastingdruk is een onderdeel van lastendruk, waar bijvoorbeeld ook premiedruk en huurdruk toe worden gerekend.

De belastingdruk wordt berekend aan de hand van drie boxen, die verschillende soorten inkomsten bevatten en waarvoor verschillende tarieven gelden. In box 1 vallen inkomsten uit werk en woning, in box 2 inkomsten uit aanmerkelijk belang en in box 3 inkomsten uit sparen en beleggen. De totale druk wordt beïnvloed door aftrekposten, heffingskortingen, toeslagen en verrekenbare verliezen.

Wat is het verschil tussen effectieve en marginale belastingdruk?

De effectieve belastingdruk is het percentage dat aangeeft hoeveel belasting er daadwerkelijk wordt betaald over het totale inkomen. De effectieve druk kan afwijken van het nominale belastingtarief door fiscale voordelen, schattingswijzigingen, tariefsverschillen en permanente verschillen. De effectieve belastingdruk kan worden gebruikt om de werkelijke belastinglast van ondernemingen of individuen te onderzoeken.

De marginale belastingdruk is het percentage dat aangeeft hoeveel extra belasting er wordt betaald over een extra verdiende euro. De marginale druk wordt bepaald door het schijventarief van de inkomstenbelasting, maar ook door de eventuele opbouw en afbouw van heffingskortingen en toeslagen als functie van het inkomen. De marginale belastingdruk kan worden gebruikt om de invloed van meer of minder inkomen op de netto besteedbare ruimte te analyseren.

Belastingdruk Berekenen

Om zelf uw belastingdruk te berekenen, heeft u de volgende gegevens nodig:

  • Uw bruto-inkomen per box (box 1, 2 en 3)
  • Uw aftrekposten per box
  • Uw heffingskortingen
  • Uw toeslagen
  • Uw eventuele bijtellingen

U kunt deze gegevens vinden op uw jaaropgave, uw aangifte inkomstenbelasting of uw voorlopige aanslag. U kunt ook een schatting maken op basis van uw maandelijkse inkomsten en uitgaven.

Om uw totale druk te berekenen, volgt u de volgende stappen:

  1. Bereken uw belastbaar inkomen per box door uw bruto-inkomen te verminderen met uw aftrekposten.
  2. Bereken uw inkomstenbelasting per box door het belastbaar inkomen te vermenigvuldigen met het tarief dat geldt voor die box. Voor box 1 geldt een schijventarief dat afhankelijk is van uw leeftijd. Voor box 2 geldt een vast tarief van 26,9%. Voor box 3 geldt een forfaitair rendement dat afhankelijk is van uw vermogen.
  3. Tel de inkomstenbelasting per box op om uw totale inkomstenbelasting te krijgen.
  4. Verminder uw totale inkomstenbelasting met uw heffingskortingen om uw te betalen inkomstenbelasting te krijgen.
  5. Tel eventuele bijtellingen op bij uw te betalen inkomstenbelasting om uw totale belastinglast te krijgen.
  6. Deel uw totale belastingdruk door uw bruto-inkomen om uw gemiddelde belastingdruk te krijgen als percentage.
  7. Deel de extra belasting die u betaalt over de top van uw inkomen door de extra euro die u verdient om uw marginale belastingdruk te krijgen als percentage.

Belastingdruk Berekenen: Formules

U kunt ook gebruik maken van formules om uw belastingdruk te berekenen. Een voorbeeld van een formule voor het berekenen van de gemiddelde belastingdruk in box 1 is:

Gemiddelde belastingdruk in box 1 = (Belastbaar inkomen in box 1 – Heffingskortingen) / Bruto-inkomen in box 1

Een voorbeeld van een formule voor het berekenen van de marginale belastingdruk in box 1 is:

Marginale belastingdruk in box 1 = (Schijventarief + Afbouw heffingskortingen + Afbouw toeslagen) / (1 – Schijventarief – Afbouw heffingskortingen – Afbouw toeslagen)

U kunt deze formules aanpassen voor de andere boxen of voor het totale inkomen. U moet hierbij wel rekening houden met de verschillende tarieven, drempels en grenzen die gelden voor elke situatie.

Belastingdruk Nederland vergeleken

De belastingdruk verschilt per land door verschillende factoren, zoals de omvang en rol van de publieke sector, de mate van herverdeling, de economische structuur, de sociale zekerheid en de fiscale concurrentie. Volgens cijfers van de OESO varieerde de gemiddelde belastinglast in 2018 in de EU van 23% (Ierland) tot 46,5% (Frankrijk). Nederland zat op zo’n 39%, België op 45%.

Volgens cijfers van CapRelo varieerde de totale druk (inclusief premies) op het gemiddelde brutoloon in 2018 in 40 landen van 0% (Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein) tot maar liefst 56% in Denemarken. Nederland zat op 41%, België op 45%.

Gevolgen

Belastingdruk heeft verschillende gevolgen voor de economie en de samenleving, zowel positief als negatief. Aan de ene kant kunnen hoge belastingopbrengsten bijdragen aan de financiering van publieke goederen en diensten, zoals onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur en sociale zekerheid. Deze kunnen de welvaart, het welzijn en de productiviteit van de burgers verhogen. Het kan ook zorgen voor een eerlijkere verdeling van de inkomens en vermogens, waardoor de ongelijkheid en armoede worden verminderd.

Aan de andere kant kan een hoge belastinglast ook negatieve effecten hebben op de economie en de samenleving. Een te hoge druk kan leiden tot een vermindering van de economische groei, de investeringen, de innovatie en de concurrentiekracht. Een hoge belastinglast kan ook een ontmoedigende werking hebben op het arbeidsaanbod, het ondernemerschap, het sparen en het beleggen. Ook kan het leiden tot belastingontwijking, -ontduiking en -fraude, waardoor de belastingopbrengsten dalen en het vertrouwen in het fiscale stelsel afneemt.

Hoe kunt u uw belastingdruk verlagen?

U kunt uw druk verlagen door gebruik te maken van fiscale regelingen die uw belastbaar inkomen verminderen of uw heffingskortingen of toeslagen verhogen. Enkele voorbeelden zijn:

  • De hypotheekrenteaftrek: u kunt de rente die u betaalt over uw eigenwoningschuld aftrekken van uw inkomen in box 1.
  • De lijfrenteaftrek: u kunt premies of inleg voor een lijfrente of banksparen aftrekken van uw inkomen in box 1, mits u een pensioentekort heeft.
  • De giftenaftrek: u kunt giften aan goede doelen die als ANBI zijn aangemerkt aftrekken van uw inkomen in box 1, mits u aan bepaalde voorwaarden voldoet.

U kunt ook uw belastingdruk verlagen door te kiezen voor een andere woonplaats of een andere rechtsvorm voor uw onderneming. U moet hierbij wel rekening houden met de juridische en praktische gevolgen van deze keuzes.

Conclusie

Belastingdruk is een belangrijk begrip dat aangeeft hoeveel procent van het bruto-inkomen er wordt uitgegeven aan belastingen. Het wordt beïnvloed door verschillende factoren, zoals het soort inkomen, de aftrekposten, de heffingskortingen, de toeslagen en het land waar men woont of werkt. Belastingdruk heeft verschillende gevolgen voor de economie en de samenleving, zowel positief als negatief. De totale druk kan worden berekend met behulp van online rekentools of formules. Belastingdruk kan ook worden verlaagd met behulp van fiscale regelingen of keuzes.

Dit bericht heeft 2 reacties

  1. Henk van Berkel

    Ik las net het artikel over belastingdruk. Heel informatief! Dank.
    Maar ik krijg de indruk dat het uitsluitend gaat over belasting op inkomen. We betalen in Nederland echter veel meer belasting. Denk aan:
    Accijnzen: alcohol, benzine
    Afvalstoffenheffing
    Assurantiebelasting
    Belasting op auto’s, BPM
    Belasting op energie
    BTW
    Dividendbelasting
    Erfbelasting
    Hondenbelasting
    Milieubelasting; energie
    Motorrijtuigenbelasting
    Onroerend zaak belasting
    Parkeerbelasting
    Precario
    Rendementsheffing
    Rioolbelasting
    Toeristenbelasting
    Verkeersboetes

    Dat zijn alle belastingen die naar de Staat gaan of naar gemeenten en provincies. Ik schat wel eens in dat ik 90% van mijn netto-inkomen aan de Staat moet afstaan. Bestaat er ook een overzicht waarin de totale belastingdruk wordt vergeleken?

    1. Beste Henk,

      Dank voor uw vraag. Dit is wel een hele interessante. De belastingen in uw voorbeeld dragen absoluut bij aan de belastingdruk in Nederland. Het is echter niet mogelijk om een algemene berekening te maken omdat de meeste heffingen zeer persoonlijk zijn. Deze pakt namelijk anders uit voor rokers, autobezitters, geheelonthouders en pensioengerechtigden om maar wat categorieën te noemen. Dit maakt het vergelijken tussen landen ook bijzonder lastig. Het beste kunt u dus zelf een berekening maken afgestemd op uw persoonlijke situatie.

      Met vriendelijke groet,

      Milan

Geef een reactie