Je bekijkt nu Belastingontwijking en Belastingontduiking

Belastingontwijking en Belastingontduiking

Belastingontwijking en belastingontduiking zijn twee termen die vaak door elkaar worden gebruikt, maar ze hebben wel degelijk een verschillende betekenis en implicaties voor belastingbetalers en overheden. In dit artikel zal ik bespreken wat de termen belastingontwijking en belastingontduiking inhouden en voorbeelden geven. Daarnaast zal ik ingaan op de juridische en ethische kwesties die ermee gepaard gaan.

Belastingontwijking

Belastingontwijking is het legaal gebruikmaken van de mazen in de wet om de belastingplicht te verminderen. Dit omvat het gebruik van belastingvoordelen, aftrekposten en andere legale methoden om de belastingaanslag te minimaliseren.

Dit houdt in dat een belastingbetaler gebruikmaakt van de belastingwetten om legaal minder belasting te betalen dan hij of zij zou moeten betalen als er geen maatregelen genomen zouden worden. Belastingontwijking is legaal omdat het niet in strijd is met de wet, hoewel het soms kan worden beschouwd als immoreel of onethisch.

Voorbeelden van belastingontwijking zijn:

  • Het gebruik van belastingparadijzen zoals de Bahama’s of de Kaaimaneilanden om belastingen te vermijden.
  • Het gebruik van belastingaftrekposten, zoals hypotheekrente aftrek, om de belastingaanslag te verminderen.
  • Het gebruik van fiscale constructies zoals trusts en offshore-bedrijven om belastingen te verminderen.

Belastingontduiking

Belastingontduiking is illegaal en is het doelbewust verbergen of verkeerd voorstellen van informatie om belastingen te vermijden of te minimaliseren. Dit kan variëren van het verkeerd rapporteren van inkomsten tot het niet volledig rapporteren van activa of het niet indienen van belastingaangiften. Voorbeelden van belastingontduiking zijn:

  • Het verbergen van inkomsten uit buitenlandse bankrekeningen om belastingen te vermijden.
  • Het niet volledig rapporteren van inkomsten of activa om belastingen te vermijden.
  • Het verstrekken van valse informatie of het bewust indienen van onjuiste belastingaangiften.

Het belangrijkste verschil tussen belastingontwijking en belastingontduiking is dus dat belastingontwijking legaal is en belastingontduiking illegaal. Bedrijven en individuen hebben het recht om belastingvoordelen te gebruiken en om belastingen te vermijden op een legale manier, maar het bewust verbergen of verkeerd voorstellen van informatie om belastingen te vermijden is illegaal en kan leiden tot strafrechtelijke vervolging.

Fraus legis: grijs gebied?

Het is echter niet altijd even eenvoudig om vast te stellen wanneer en of er sprake is van belastingontwijking dan wel belastingontduiking.

Fraus legis is een Latijnse term die letterlijk “bedrog van de wet” betekent. Het verwijst naar een situatie waarin een belastingplichtige de wet op een kunstmatige manier interpreteert of toepast om de belastingverplichtingen te omzeilen. Dit wordt soms ook wel ‘misbruik van recht’ genoemd.

Bij fraus legis probeert een belastingplichtige de wet te misbruiken om zo te profiteren van belastingvoordelen, terwijl dit niet de bedoeling van de wetgever was. Een voorbeeld hiervan is wanneer een belastingplichtige een constructie opzet om de belasting te ontwijken, die in strijd is met de geest van de wet, terwijl het wel in overeenstemming is met de letterlijke tekst van de wet.

Fraus legis is een complex onderwerp, omdat het gaat over de vraag wat de bedoeling van de wetgever was bij het opstellen van de wet. Het is daarom vaak aan de rechter om te beslissen of er sprake is van fraus legis in een specifieke situatie. In sommige gevallen kan de rechter besluiten dat er inderdaad sprake is van fraus legis en kan de belastingplichtige alsnog worden belast volgens de intentie van de wetgever.

Juridische en ethische kwesties belastingontwijking en belastingontduiking

Het verschil tussen belastingontwijking en belastingontduiking heeft juridische en ethische implicaties. Belastingontduiking is illegaal en kan leiden tot boetes en juridische vervolging, terwijl belastingontwijking legaal is, maar soms als immoreel of onethisch wordt beschouwd.

Er zijn echter ook gevallen waarin belastingontwijking juridisch en ethisch niet juist is. Dit gebeurt wanneer bedrijven of individuen de wet omzeilen door middel van agressieve belastingplanning of door middel van illegale activiteiten.

Dit soort agressieve belastingplanning, ook wel ‘aggressive tax avoidance’ genoemd, houdt in dat belastingbetalers grenzen opzoeken van wat wettelijk toegestaan is om zo min mogelijk belasting te betalen. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door het opzetten van ingewikkelde structuren waarbij geld via verschillende landen en bedrijven stroomt om zo belasting te ontwijken. Dit soort belastingontwijking is vaak juridisch toegestaan, maar kan wel als onethisch worden beschouwd omdat het de geest van de wet lijkt te omzeilen.

Illegale activiteiten zoals witwassen van geld of fraude zijn altijd illegaal en vormen een vorm van belastingontduiking. Dit soort praktijken kunnen niet alleen leiden tot juridische vervolging, maar ook tot reputatieschade en financiële verliezen voor bedrijven.

De afgelopen jaren hebben belastingontwijking en belastingontduiking veel aandacht gekregen van overheden en internationale organisaties. Er zijn verschillende initiatieven genomen om belastingontwijking en -ontduiking aan te pakken, zoals de Base Erosion and Profit Shifting (BEPS) van de OESO, die zich richt op het sluiten van mazen in de wet die bedrijven gebruiken om belasting te ontwijken.

Conclusie

Belastingontwijking is legaal en wordt gedaan om minder belasting te betalen door het gebruik van de legale mogelijkheden die de wet biedt. Belastingontduiking daarentegen is illegaal en omvat het bewust niet voldoen aan belastingverplichtingen door illegale activiteiten zoals witwassen van geld, fraude of het niet rapporteren van inkomen aan de belastingdienst. Het onderscheid tussen de twee termen heeft juridische en ethische implicaties en er zijn/worden inspanningen geleverd om belastingontwijking en belastingontduiking aan te pakken.

Geef een reactie