Je bekijkt nu Vrijstelling Overdrachtsbelasting: Een Overzicht

Vrijstelling Overdrachtsbelasting: Een Overzicht

Als u een woning of een ander onroerend goed koopt, moet u meestal overdrachtsbelasting betalen. Dit is een belasting die de overheid heft over de waarde van het onroerend goed dat van eigenaar wisselt. De overdrachtsbelasting is bedoeld om de schatkist te vullen en om speculatie op de vastgoedmarkt tegen te gaan. Maar er zijn ook situaties waarin u geen of minder overdrachtsbelasting hoeft te betalen. Dit wordt vrijstelling overdrachtsbelasting genoemd. In dit artikel leggen we uit wat vrijstelling van overdrachtsbelasting inhoudt, voor wie het geldt en aan welke voorwaarden u moet voldoen om ervan te profiteren.

Wat is de vrijstelling overdrachtsbelasting?

Vrijstelling van overdrachtsbelasting betekent dat u geen of minder belasting hoeft te betalen over de waarde van het onroerend goed dat u koopt. U kunt een vrijstelling krijgen als u aan bepaalde voorwaarden voldoet, die afhankelijk zijn van het type onroerend goed, uw leeftijd, uw woonsituatie en uw relatie met de verkoper.

Er zijn verschillende soorten vrijstellingen van overdrachtsbelasting, die we hieronder bespreken.

Vrijstelling overdrachtsbelasting starters

De startersvrijstelling is een regeling die sinds 2021 geldt voor huizenkopers tussen de 18 en 35 jaar die een woning kopen waarin ze zelf gaan wonen. Zij hoeven geen overdrachtsbelasting te betalen, mits de waarde van de woning niet hoger is dan € 440.000 (in 2022 was dit € 400.000). De startersvrijstelling geldt alleen voor de eerste woning die u koopt, dus niet als u al eerder een woning heeft gehad of als u meerdere woningen bezit.

De startersvrijstelling is bedoeld om starters op de woningmarkt te helpen om een eigen huis te kopen. Door de hoge huizenprijzen en de strenge hypotheeknormen is het voor veel jongeren moeilijk om een woning te financieren. Door de vrijstelling van overdrachtsbelasting besparen zij duizenden euro’s aan kosten, die ze kunnen gebruiken voor bijvoorbeeld de inrichting of de verbouwing van hun huis.

Om gebruik te maken van de startersvrijstelling moet u aan de volgende voorwaarden voldoen:

  • U bent meerderjarig (18) en jonger dan 35 jaar op het moment dat u de woning verkrijgt. Het moment van verkrijging is het moment van ondertekening van de notariële akte van levering.
  • U koopt een woning waarin u zelf voor langere tijd gaat wonen. Dit wordt ook wel het hoofdverblijfcriterium genoemd. U moet zich inschrijven bij de gemeente op het adres van de woning en er ook uw leven opbouwen (zoals werk, studie, hobby’s, sociale contacten, etc.). U mag de woning dus niet verhuren of als vakantiewoning gebruiken.
  • U heeft de vrijstelling voor overdrachtsbelasting niet eerder ontvangen en verklaart dit schriftelijk. U kunt maar één keer gebruik maken van de startersvrijstelling in uw leven.
  • De waarde van de woning is niet hoger dan € 440.000 (in 2022 was dit € 400.000). Dit is de waarde in het economisch verkeer, oftewel de marktwaarde van de woning inclusief eventuele aanhorigheden zoals een tuin, schuur of garage. Dit is meestal gelijk aan de koopsom die in uw koopovereenkomst staat.

Als u aan deze voorwaarden voldoet, moet u een verklaring overdrachtsbelasting startersvrijstelling invullen en ondertekenen bij de notaris. Deze verklaring kunt u downloaden op de website van de Belastingdienst. De notaris zorgt ervoor dat u geen overdrachtsbelasting hoeft te betalen bij de levering van de woning.

Doorstromersvrijstelling

De doorstromersvrijstelling is een regeling die sinds 2021 geldt voor huizenkopers die een woning kopen waarin ze zelf gaan wonen, maar die niet in aanmerking komen voor de startersvrijstelling. Dit zijn bijvoorbeeld mensen die ouder zijn dan 35 jaar, die al eerder een woning hebben gekocht of die een woning kopen met een waarde hoger dan € 440.000. Zij hoeven slechts 2% overdrachtsbelasting te betalen over de waarde van de woning, in plaats van het standaardtarief van 10,4%.

De doorstromersvrijstelling is bedoeld om de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. Door het lagere tarief van overdrachtsbelasting wordt het aantrekkelijker om een andere woning te kopen die beter past bij uw wensen of levensfase. Bijvoorbeeld als u meer ruimte nodig heeft, dichter bij uw werk wilt wonen of juist kleiner wilt gaan wonen.

Om gebruik te maken van de doorstromersvrijstelling moet u aan de volgende voorwaarden voldoen:

  • U koopt een woning waarin u zelf voor langere tijd gaat wonen. Dit wordt ook wel het hoofdverblijfcriterium genoemd. U moet zich inschrijven bij de gemeente op het adres van de woning en er ook uw leven opbouwen (zoals werk, studie, hobby’s, sociale contacten, etc.). U mag de woning dus niet verhuren of als vakantiewoning gebruiken.
  • U voldoet niet aan de voorwaarden voor de startersvrijstelling. Dat betekent dat u ouder bent dan 35 jaar, dat u al eerder gebruik heeft gemaakt van de startersvrijstelling of dat de waarde van de woning hoger is dan € 440.000.

Als u aan deze voorwaarden voldoet, moet u een verklaring overdrachtsbelasting doorstromersvrijstelling invullen en ondertekenen bij de notaris. De notaris zorgt ervoor dat u het verlaagde tarief van 2% overdrachtsbelasting betaalt bij de levering van de woning.

Andere vrijstellingen

Naast de startersvrijstelling en de doorstromersvrijstelling zijn er nog andere situaties waarin u een vrijstelling van overdrachtsbelasting kunt krijgen. Dit zijn onder andere:

  • Als u een onroerende zaak erft. U betaalt dan geen overdrachtsbelasting, maar wel erfbelasting.
  • Als u na een scheiding de volledige eigenaar wordt van een woning of een stuk grond dat eerder eigendom was van u en uw ex-partner.
  • Als u mede-eigenaar wordt van een onroerende zaak doordat u bijvoorbeeld trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat met iemand die al eigenaar is van die onroerende zaak.
  • Als u een onroerende zaak verkrijgt in het kader van een bedrijfsoverdracht aan familieleden (van ouders aan kinderen, van grootouders aan kleinkinderen of van broers of zussen aan elkaar).
  • Als u een onroerende zaak inbrengt in een maatschap, vennootschap onder firma, commanditaire vennootschap of coöperatie.
  • Als u een onroerende zaak verkrijgt die onderdeel is van een cultuurgrondvrijstelling, zoals landbouwgrond, bosgrond of natuurterrein.

Voor deze vrijstellingen gelden wel specifieke voorwaarden en regels. U moet ook altijd een verklaring invullen en ondertekenen bij de notaris om gebruik te maken van deze vrijstellingen.

Voorbeelden

Om het wat duidelijker te maken, geven we hieronder enkele voorbeelden van hoe de vrijstelling van overdrachtsbelasting werkt in verschillende situaties.

Voorbeeld 1: startersvrijstelling

Stel dat u 25 jaar bent en voor het eerst een woning koopt waarin u zelf gaat wonen. De koopsom van de woning is € 300.000. U voldoet aan alle voorwaarden voor de startersvrijstelling en kunt daarom gebruik maken van deze regeling. U hoeft dan geen overdrachtsbelasting te betalen over de waarde van de woning. Dit scheelt u € 30.000 aan kosten, want het standaardtarief van overdrachtsbelasting is 10,4% van de waarde van de woning. U moet wel een verklaring overdrachtsbelasting startersvrijstelling invullen en ondertekenen bij de notaris.

Voorbeeld 2: doorstromersvrijstelling

Stel dat u 40 jaar bent en een andere woning koopt waarin u zelf gaat wonen. U heeft al eerder een woning gekocht, maar die heeft u verkocht. De koopsom van de nieuwe woning is € 500.000. U voldoet niet aan de voorwaarden voor de startersvrijstelling, want u bent ouder dan 35 jaar en de waarde van de woning is hoger dan € 440.000. U kunt wel gebruik maken van de doorstromersvrijstelling, want u gaat zelf in de woning wonen. U hoeft dan slechts 2% overdrachtsbelasting te betalen over de waarde van de woning. Dit scheelt u € 42.000 aan kosten, want het standaardtarief van overdrachtsbelasting is 10,4% van de waarde van de woning. U moet wel een verklaring overdrachtsbelasting doorstromersvrijstelling invullen en ondertekenen bij de notaris.

Voorbeeld 3: geen vrijstelling overdrachtsbelasting

Stel dat u 30 jaar bent en een vakantiewoning koopt in Nederland. De koopsom van de vakantiewoning is € 200.000. U voldoet niet aan de voorwaarden voor de startersvrijstelling of de doorstromersvrijstelling, want u gaat niet zelf in de vakantiewoning wonen. U moet dan het standaardtarief van 10,4% overdrachtsbelasting betalen over de waarde van de vakantiewoning. Dit kost u € 20.800 aan belasting.

Conclusie

Vrijstelling van overdrachtsbelasting kan u veel geld besparen als u een woning of een ander onroerend goed koopt in Nederland. Het is daarom belangrijk om te weten of u in aanmerking komt voor een vrijstelling en aan welke voorwaarden u moet voldoen om ervan te profiteren.

De belangrijkste vrijstellingen zijn de startersvrijstelling en de doorstromersvrijstelling, die gelden voor huizenkopers die zelf in hun woning gaan wonen. De startersvrijstelling is alleen voor mensen tussen de 18 en 35 jaar die voor het eerst een woning kopen met een waarde niet hoger dan € 440.000. Zij hoeven helemaal geen overdrachtsbelasting te betalen. De doorstromersvrijstelling is voor mensen die niet aan deze criteria voldoen, maar wel zelf in hun woning gaan wonen. Zij hoeven slechts 2% overdrachtsbelasting te betalen.

Er zijn ook andere vrijstellingen mogelijk, bijvoorbeeld als u een onroerende zaak erft, na een scheiding overneemt, met uw partner deelt of inbrengt in een bedrijf of organisatie. Voor deze vrijstellingen gelden specifieke regels en voorwaarden, die u kunt vinden op de website van de Belastingdienst.

Om gebruik te maken van een vrijstelling moet u altijd een verklaring invullen en ondertekenen bij de notaris, die ervoor zorgt dat u geen of minder overdrachtsbelasting hoeft te betalen bij de levering van het onroerend goed.

Geef een reactie