Je bekijkt nu Een CAO: Wat heeft u er aan?

Een CAO: Wat heeft u er aan?

Bent u een werknemer of een werkgever in Nederland? Dan heeft u waarschijnlijk te maken met een collectieve arbeidsovereenkomst. Maar wat is een collectieve arbeidsovereenkomst eigenlijk? En waarom is het belangrijk om te weten wat er in uw cao staat? In dit artikel leggen we uit wat een cao is, hoe het tot stand komt, voor wie het geldt en wat de voordelen zijn. Ook geven we enkele voorbeelden van cao’s in verschillende bedrijfstakken en bedrijven.

Wat is een cao?

Een cao is een afkorting voor collectieve arbeidsovereenkomst. Dit is een schriftelijke overeenkomst waarin afspraken staan over de arbeidsvoorwaarden voor een groep werknemers. Denk bijvoorbeeld aan het loon, de werktijden, de vakantiedagen, de pensioenregeling en de regels bij ziekte of ontslag. Een cao wordt afgesloten door een of meer werkgevers of werkgeversorganisaties en een of meer werknemersorganisaties, meestal vakbonden. Een collectieve arbeidsovereenkomst kan gelden voor een hele bedrijfstak, zoals de horeca, de bouw of de zorg. Dit heet een bedrijfstak-cao. Een collectieve arbeidsovereenkomst kan ook gelden voor een specifiek bedrijf, zoals Shell, Albert Heijn of KLM. Dit heet een ondernemings-cao.

Waarom het van belang?

Een cao is belangrijk omdat het zorgt voor duidelijkheid en zekerheid voor zowel werkgevers als werknemers. Met een collectieve arbeidsovereenkomst weet u precies waar u aan toe bent en wat uw rechten en plichten zijn. Een cao biedt ook vaak betere arbeidsvoorwaarden dan de wettelijke minimumeisen. Zo kan het loon in een collectieve arbeidsovereenkomst hoger zijn dan het minimumloon, of kunt u meer vakantiedagen krijgen dan het wettelijke minimum. Een collectieve arbeidsovereenkomst kan ook afspraken bevatten over scholing, loopbaanontwikkeling, arbeidsomstandigheden en medezeggenschap. Met een cao staat u als werknemer sterker in uw (werk)schoenen.

Hoe komt een cao tot stand?

Een cao komt tot stand door onderhandelingen tussen de werkgevers en de werknemers. De werknemers worden meestal vertegenwoordigd door vakbonden, die namens hun leden opkomen voor hun belangen. De onderhandelingen gaan over de inhoud en de duur van de collectieve arbeidsovereenkomst. De partijen proberen samen tot een akkoord te komen dat voor iedereen acceptabel is. Dit kan soms lang duren en gepaard gaan met acties of stakingen. Als er een akkoord is bereikt, wordt de collectieve arbeidsovereenkomst schriftelijk vastgelegd en ondertekend door de partijen. De collectieve arbeidsovereenkomst wordt dan aangemeld bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en gepubliceerd op de website over cao’s.

Voor wie geldt een cao?

Een cao geldt voor alle werkgevers en werknemers die onder de werkingssfeer van de collectieve arbeidsovereenkomst vallen. Dit betekent dat zij behoren tot de bedrijfstak of het bedrijf waarvoor de overeenkomst is afgesloten. Als u lid bent van een vakbond die de cao heeft afgesloten, bent u automatisch gebonden aan de cao. Als u geen lid bent van een vakbond, maar uw werkgever wel lid is van een werkgeversorganisatie die de collectieve arbeidsovereenkomst heeft afgesloten, bent u ook gebonden aan de collectieve arbeidsovereenkomst. Dit heet nawerking.

Soms kan een cao ook gelden voor werkgevers en werknemers die niet direct betrokken zijn bij de cao-onderhandelingen. Dit gebeurt als de minister van SZW besluit om een collectieve arbeidsovereenkomst algemeen verbindend te verklaren (AVV). Dit betekent dat de collectieve arbeidsovereenkomst van toepassing wordt op alle werkgevers en werknemers in de hele bedrijfstak, ongeacht of zij lid zijn van een organisatie die de overeenkomst heeft afgesloten. Dit gebeurt om concurrentievervalsing te voorkomen en om gelijke arbeidsvoorwaarden te garanderen. Bijna alle bedrijfstak-cao’s zijn algemeen verbindend verklaard1.

Wat als er geen cao is?

Als er geen cao is voor uw bedrijfstak of bedrijf, dan moet u samen met uw werkgever afspraken maken over uw arbeidsvoorwaarden. Deze afspraken worden vastgelegd in uw individuele arbeidsovereenkomst. U moet zich hierbij wel houden aan de wettelijke regels die gelden voor bijvoorbeeld het minimumloon, de arbeidstijden, de vakantiedagen en het ontslagrecht. U kunt ook proberen om betere afspraken te maken dan de wettelijke minimumeisen, maar dit hangt af van uw onderhandelingspositie en de bereidheid van uw werkgever.

Voorbeelden in Nederland

In Nederland zijn er honderden collectieve arbeidsovereenkomsten die gelden voor verschillende bedrijfstakken en bedrijven. Hieronder geven we enkele voorbeelden van cao’s die veel werknemers raken.

  • Cao Ziekenhuizen: Deze collectieve arbeidsovereenkomst geldt voor ongeveer 200.000 werknemers in de algemene ziekenhuizen, revalidatiecentra en categorale instellingen. De overeenkomst bevat onder meer afspraken over het loon, de eindejaarsuitkering, de onregelmatigheidstoeslag, de vakantiedagen, de scholing en de arbeidsomstandigheden. De cao heeft een looptijd van 1 februari 2023 tot en met 31 januari 2025.
  • Cao Metaal en Techniek: Deze collectieve arbeidsovereenkomst geldt voor ongeveer 300.000 werknemers in de metaalbewerking, de installatietechniek, de isolatie, de carrosserie en de goud- en zilvernijverheid. De overeenkomst bevat onder meer afspraken over het loon, de pensioenpremie, de werktijden, de vakantiedagen, de scholing en de duurzame inzetbaarheid. De cao heeft een looptijd van 1 oktober 2021 tot 1 april 2024.
  • Cao Horeca: Deze collectieve arbeidsovereenkomst geldt voor ongeveer 400.000 werknemers in de horeca, zoals hotels, restaurants, cafés, cateringbedrijven en fastfoodketens. De overeenkomst bevat onder meer afspraken over het loon, de vakantietoeslag, de werktijden, de vakantiedagen, de scholing en de arbeidsomstandigheden. De cao heeft een looptijd van 1 januari 2022 tot 1 januari 2024.
  • Een ander voorbeeld van een collectieve arbeidsovereenkomst is de cao Rijk. Deze collectieve arbeidsovereenkomst geldt voor ongeveer 120.000 werknemers die in dienst zijn bij de sector Rijk, zoals ministeries, rijksdiensten en uitvoeringsorganisaties. De overeenkomst bevat onder meer afspraken over het loon, het individueel keuzebudget (IKB), de werktijden, de vakantiedagen, de thuiswerkvergoeding en de scholing. De collectieve arbeidsovereenkomst Rijk heeft een looptijd van 1 januari 2022 tot 30 juni 2024.

Conclusie

Cao staat voor collectieve arbeidsovereenkomst en is een overeenkomst waarin afspraken staan over de arbeidsvoorwaarden voor een groep werknemers. Een collectieve arbeidsovereenkomst is belangrijk omdat het zorgt voor duidelijkheid en zekerheid voor zowel werkgevers als werknemers. Een collectieve arbeidsovereenkomst biedt ook vaak betere arbeidsvoorwaarden dan de wettelijke minimumeisen. Een overeenkomst komt tot stand door onderhandelingen tussen de werkgevers en de werknemers, die meestal worden vertegenwoordigd door vakbonden. Een collectieve arbeidsovereenkomst kan gelden voor een hele bedrijfstak of voor een specifiek bedrijf. Soms kan een cao ook algemeen verbindend worden verklaard door de minister van SZW, waardoor deze geldt voor alle werkgevers en werknemers in de hele bedrijfstak. Als er geen collectieve arbeidsovereenkomst is, dan moet u samen met uw werkgever afspraken maken over uw arbeidsvoorwaarden in uw individuele arbeidsovereenkomst. In Nederland zijn er honderden cao’s die gelden voor verschillende bedrijfstakken en bedrijven.

Geef een reactie