Je bekijkt nu Digitale Euro: Aanslag op uw Privacy?

Digitale Euro: Aanslag op uw Privacy?

De digitale euro is een elektronische vorm van geld die door de Europese Centrale Bank (ECB) wordt uitgegeven. Het is een aanvulling op het bestaande contant geld, dat ook door de ECB wordt gegarandeerd. Het elektronisch geld kan ervoor zorgen dat iedereen in het eurogebied toegang houdt tot een simpel, breed geaccepteerd, veilig en betrouwbaar publiek betaalmiddel. In dit artikel leest u wat de digitale euro is, waarom het misschien wordt ingevoerd en hoe het werkt.

Wat is de digitale euro?

De digitale euro is een elektronische vorm van publiek geld, net als de munten en biljetten in uw portemonnee. Dit noemen we digitaal centralebankgeld, of central bank digital currency (CBDC). Het verschil is dat u de digitale euro niet fysiek kunt vasthouden, maar alleen digitaal kunt gebruiken. U kunt bijvoorbeeld een kaart of een app op uw telefoon gebruiken om te betalen met de digitale euro.

Het elektronisch geld wordt uitgegeven en beheerd door de ECB en de nationale centrale banken van de eurolanden, zoals De Nederlandsche Bank (DNB). Zij zorgen ervoor dat de digitale euro veilig en stabiel is. De digitale euro is geen cryptovaluta, zoals bitcoin of ether. Cryptovaluta zijn geen officiële betaalmiddelen en worden niet uitgegeven of gegarandeerd door een centrale bank. Ze hebben ook geen vaste waarde en kunnen sterk schommelen.

De digitale euro is ook niet hetzelfde als het geld op uw bankrekening. Het geld op uw bankrekening heet giraal geld en wordt uitgegeven door commerciële banken. Uw geld is veilig bij banken, maar er kunnen risico’s zijn als een bank failliet gaat of als er een crisis is. De Nederlandse depositogarantie beschermt uw geld op een bankrekening tot honderdduizend euro tegen banken die failliet gaan. Het elektronisch geld heeft deze bescherming niet nodig, want het is direct geld van de centrale bank.

Waarom komt er een digitale euro?

We betalen steeds meer digitaal, met ons bankpasje of mobiele telefoon. In Nederland is nog maar 1 op de 5 betalingen contant. Contant geld is het enige ‘publieke’ geld, dat wordt uitgegeven en gegarandeerd door de centrale bank. Alle digitale vormen van geld worden uitgegeven door private partijen, zoals banken. Dit kan, volgens de ECB, op termijn risico’s opleveren.

Elektronisch geld kan ervoor zorgen dat iedereen in het eurogebied altijd toegang heeft tot een publiek betaalmiddel, naast contant geld. Een publiek betaalmiddel is belangrijk voor de financiële stabiliteit en de democratie in Europa. Het zorgt ervoor dat mensen kunnen kiezen hoe ze willen betalen en dat ze niet afhankelijk zijn van private partijen.

Dit zou met name een voordeel kunnen zijn als een bank in de problemen komt, zoals tijdens de kredietcrisis. Recenter is de Silicon Valley Bank in maart 2023 failliet gegaan.

Een digitale euro kan ook andere voordelen bieden, zoals:

  • Makkelijker en goedkoper geld overmaken naar andere landen in Europa of daarbuiten.
  • Meer innovatie en concurrentie in het betalingsverkeer, waardoor er meer keuze en betere diensten zijn voor consumenten en bedrijven.
  • Een back-up betaalsysteem, zodat iedereen kan blijven betalen als andere betaalsystemen tijdelijk niet werken.
  • Een alternatief voor cryptovaluta of buitenlandse digitale munten, die niet onderworpen zijn aan Europese regels en toezicht.

Nadelen van de digitale euro

Hieronder geef ik een overzicht van enkele mogelijke nadelen van een digitale euro.

  • Verlies van privacy: een digitaal betaalmiddel kan meer sporen achterlaten dan contant geld. De ECB en de nationale centrale banken willen de privacy van de gebruikers respecteren en zo veel mogelijk garanderen, de vraag is of dat volledig zal lukken.
  • Verlies van financiële vrijheid: een digitaal betaalmiddel kan meer controle mogelijk maken door de overheid of de centrale bank. Zij zouden bijvoorbeeld negatieve rente kunnen opleggen, voorwaarden kunnen stellen aan het geld of het geld kunnen blokkeren of afpakken. De ECB en de nationale centrale banken willen de financiële vrijheid van de gebruikers respecteren en zo veel mogelijk waarborgen.
  • Verlies van concurrentie: een digitaal betaalmiddel kan de positie van de centrale bank versterken ten koste van andere partijen, zoals banken of betaaldienstverleners. Dit kan leiden tot minder innovatie, diversiteit en efficiëntie in het betalingsverkeer.

Hoe werkt de digitale euro?

Een belangrijk uitgangspunt is dat de digitale euro een aanvulling is op het bestaande contant geld, niet een vervanging. Mensen moeten zelf kunnen kiezen of ze contant of digitaal willen betalen. Het elektronisch geld moet ook de kenmerken van contant geld hebben: altijd en overal in te wisselen, voor iedereen toegankelijk en makkelijk te gebruiken.

Een ander belangrijk uitgangspunt is dat de digitale euro de privacy van de gebruikers respecteert. De ECB en de nationale centrale banken willen geen persoonlijke gegevens verzamelen of delen met anderen, tenzij dat wettelijk verplicht is. Tegelijkertijd moet de digitale euro ook fraude, witwassen en terrorismefinanciering voorkomen. Daarom wordt er gezocht naar een balans tussen privacy en veiligheid.

Er zijn nog veel vragen die beantwoord moeten worden voordat de digitale euro er komt. Bijvoorbeeld:

  • Hoe kunnen mensen de digitale munt krijgen en bewaren? Via een rekening bij de centrale bank, een app op hun telefoon of een speciale kaart?
  • Hoe kunnen mensen de digitale euro gebruiken om te betalen? Online of offline, met of zonder internetverbinding, met of zonder kosten?
  • Hoeveel digitale euro kunnen mensen hebben? Is er een limiet per persoon of per huishouden?
  • Wat zijn de gevolgen van de digitale munt voor de banken, de economie en het monetair beleid?

Wat zijn de meest recente ontwikkelingen?

De digitale munt is nog niet ingevoerd, maar er zijn wel belangrijke stappen gezet in 2023. Op 28 juni 2023 heeft de Europese Commissie een wetsvoorstel gepresenteerd voor de digitale euro. Daarin staat hoe mensen in de EU in de toekomst kunnen betalen met een digitale euro. Ook staan hier afspraken in over onder andere de bescherming van privacy, veiligheid en de rol van banken.

Het kabinet heeft het voorstel van de Europese Commissie beoordeeld en na de zomer de Tweede Kamer geïnformeerd. De Tweede Kamer heeft twee rapporteurs aangesteld om het voorstel te onderzoeken en een eindverslag op te stellen. In dit verslag staan onder meer aanbevelingen over hoe de digitale euro moet worden vormgegeven en welke randvoorwaarden er moeten gelden.

De EU-landen, het Europees Parlement en de Europese Commissie onderhandelen en besluiten daarna gezamenlijk over de definitieve inhoud van de wetgeving over het elektronisch geld.

De digitale euro zal op zijn vroegst in 2027 worden ingevoerd.

Digitale euro gevaarlijk?

Niet iedereen is enthousiast over de digitale euro. Veel burgers vinden de digitale euro gevaarlijk, omdat het de staat meer macht en controle zou geven over de uitgaven van de mensen. Zij vrezen dat elektronisch geld gebruikt zou kunnen worden om voorwaarden te stellen aan het geld, bijvoorbeeld als iemand een uitkering ontvangt of als iemand een bepaald gedrag moet vertonen. Zij wijzen naar China, waar de digitale yuan wordt ingezet om het sociale kredietsysteem te versterken.

Deze burgers willen niet dat de overheid kan zien wat ze met hun geld doen, of dat de overheid hun geld kan blokkeren of afpakken. Zij vinden dat de digitale euro een inbreuk is op hun financiële vrijheid en privacy. Zij vertrouwen liever op contant geld, of op alternatieve vormen van digitaal geld, zoals cryptovaluta.

Deze burgers roepen op om het plan voor de digitale euro te stoppen, of om er in ieder geval kritisch naar te kijken. Zij willen dat er voldoende waarborgen zijn om misbruik en machtsmisbruik te voorkomen.

Digitale euro en privacy

Een veelgehoorde zorg over de digitale euro is dat de privacy van de gebruikers in het geding zou komen. Sommige mensen vrezen dat de ECB of de nationale centrale banken hun persoonlijke gegevens zouden verzamelen of delen met anderen, bijvoorbeeld voor belastingdoeleinden of opsporing. Anderen maken zich zorgen dat elektronisch geld het gebruik van contant geld zou verminderen, waardoor er minder anonieme betaalmogelijkheden overblijven.

De ECB en de nationale centrale banken nemen deze zorgen serieus. Zij benadrukken dat de privacy een fundamenteel recht is en dat de digitale euro moet voldoen aan de Europese wetgeving op dit gebied. Zij willen geen persoonlijke gegevens verzamelen of delen met anderen, tenzij dat wettelijk verplicht is. Zij zoeken ook naar een balans tussen privacy en veiligheid, zodat het elektronisch geld ook fraude, witwassen en terrorismefinanciering kan voorkomen.

De ECB en de nationale centrale banken onderzoeken verschillende opties om de privacy van de gebruikers te garanderen. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van versleuteling, pseudonimisering of decentralisatie. Zij willen ook dat de digitale euro een aanvulling is op contant geld, niet een vervanging. Mensen moeten zelf kunnen kiezen of ze contant of digitaal willen betalen.

Conclusie

De digitale euro is een elektronische vorm van publiek geld, die door de Europese Centrale Bank wordt uitgegeven. Het is een aanvulling op het bestaande contant geld, dat ook door de ECB wordt gegarandeerd. De digitale euro kan ervoor zorgen dat iedereen in het eurogebied toegang houdt tot een simpel, breed geaccepteerd, veilig en betrouwbaar publiek betaalmiddel.

Toch is er veel wantrouwen en kritiek op de invoering ervan. De ECB heeft al aangegeven privacy en contant geld erg belangrijk te vinden. De tijd zal echter uitwijzen wat hiervan in de praktijk terechtkomt.

Geef een reactie