Je bekijkt nu Economie Van Rusland: Een Zware Klap Voor De Russen

Economie Van Rusland: Een Zware Klap Voor De Russen

De oorlog tussen Rusland en Oekraïne, die in februari 2022 begon met de Russische invasie van Oekraïne, heeft grote gevolgen voor de economie van beide landen. In dit artikel gaan we in op de economie van Rusland. Voor de oorlog had deze al te kampen met met problemen zoals sancties, corruptie, afhankelijkheid van olie en gas, en een verouderde industrie. We bespreken ook hoe de oorlog de economische relaties van Rusland met andere landen beïnvloedt, en welke uitdagingen er zijn voor de toekomst.

De Russische economie voor de oorlog

Rusland is een groot land met veel natuurlijke hulpbronnen, vooral olie en gas. Deze sectoren zijn goed voor ongeveer 60 procent van de Russische exportinkomsten en 40 procent van de overheidsinkomsten. De hoge olie- en gasprijzen in de jaren 2000 zorgden voor een periode van sterke economische groei, waardoor het bruto binnenlands product (bbp) van Rusland verviervoudigde tussen 1999 en 2013. Ook nam de levensstandaard van veel Russen toe, en daalde de armoede.

Maar deze groei was ook kwetsbaar, omdat Rusland te afhankelijk werd van de energiemarkt, die gevoelig is voor schommelingen in de vraag en het aanbod. Toen de olieprijs in 2014 sterk daalde door een overaanbod op de wereldmarkt, raakte de Russische economie in een recessie. De roebel, de Russische munt, verloor meer dan de helft van zijn waarde ten opzichte van de dollar3. De inflatie schoot omhoog, waardoor de koopkracht van de bevolking afnam. De overheidsuitgaven moesten worden teruggeschroefd, waardoor er minder geld was voor sociale voorzieningen, gezondheidszorg, onderwijs en infrastructuur.

De Russische economie wist zich na 2016 gedeeltelijk te herstellen, dankzij een stabilisatie van de olieprijs, een aanpassing aan de sancties, en een strak monetair en fiscaal beleid. Maar de groei bleef laag, rond de 1 à 2 procent per jaar. Dit was onvoldoende om het verlies aan inkomen en welvaart te compenseren. Bovendien bleven er structurele problemen bestaan, zoals een gebrek aan diversificatie, innovatie, concurrentie en transparantie in de economie. Ook bleef Rusland kampen met een dalende bevolking, een vergrijzende samenleving, een lage arbeidsproductiviteit en een hoge mate van corruptie.

De impact van de oorlog op de economie van Rusland

De oorlog met Oekraïne heeft de situatie van de Russische economie verder verslechterd. Volgens schattingen van economen is het bbp van Rusland in 2022 met 2,1 procent gedaald. Voor 2023 wordt een verdere krimp verwacht van 3 procent. De belangrijkste factoren die hieraan bijdragen zijn:

  • De toename van militaire uitgaven. Rusland heeft sinds het begin van de oorlog zijn defensiebudget verhoogd met 25 procent, tot 4,3 procent van het bbp in 2022. Dit gaat ten koste van andere overheidsuitgaven, zoals investeringen in infrastructuur, onderwijs en gezondheidszorg. Ook verhoogt het de staatsschuld, die is gestegen van 12,9 procent van het bbp in 2019 tot 19,6 procent in 2022.
  • De verlaging van de olie- en gasinkomsten. De oorlog heeft geleid tot een daling van de vraag naar olie en gas in Europa, de belangrijkste afzetmarkt voor Rusland. Dit komt door de verstoring van de aanvoer via Oekraïne, de toename van alternatieve energiebronnen, en de afname van het economisch vertrouwen. De olieprijs is gedaald van gemiddeld 64 dollar per vat in 2019 tot 52 dollar in 2022. De gasprijs is gedaald van gemiddeld 5,6 dollar per miljoen Britse thermische eenheden (MMBtu) in 2019 tot 4,2 dollar in 2022. Dit betekent minder exportinkomsten en overheidsinkomsten voor Rusland.
  • De verscherping van de sancties. De oorlog heeft geleid tot een verharding van de houding van de internationale gemeenschap tegenover Rusland. De EU, de Verenigde Staten (VS) en andere landen hebben nieuwe sancties opgelegd aan Rusland, die onder meer gericht zijn op de financiële sector, de energiesector, de wapenindustrie en individuen die betrokken zijn bij de oorlog. Deze sancties belemmeren de toegang tot kapitaal, technologie en markten voor Russische bedrijven en banken. Ook hebben ze een negatief effect op het investeringsklimaat en het ondernemersvertrouwen in Rusland.
  • De verslechtering van de sociale omstandigheden. De oorlog heeft ook gevolgen voor de levensstandaard en het welzijn van de Russische bevolking. De inflatie is gestegen tot 5,2 procent in 2023, het hoogste niveau sinds 2015. Dit ondermijnt de koopkracht en de consumptie van de huishoudens. De armoede is toegenomen tot 14 procent van de bevolking in 2022, het hoogste niveau sinds 2008. Dit vergroot de ongelijkheid en de sociale onrust in het land. Ook zijn er meer dan 100.000 Russische militairen en burgers omgekomen of gewond geraakt door de oorlog. Dit veroorzaakt veel leed en trauma bij hun families en vrienden.

Economie van Rusland: Relaties met andere landen

De oorlog met Oekraïne heeft ook invloed op de economische relaties van Rusland met andere landen. Aan de ene kant heeft het geleid tot een verslechtering van de banden met het Westen, vooral met de EU en de VS. Deze landen zijn belangrijke handelspartners voor Rusland, maar ook concurrenten en tegenstanders op geopolitiek gebied. Aan de andere kant heeft het geleid tot een verbetering of een diversificatie van de banden met andere regio’s, zoals Azië, Afrika en Latijns-Amerika. Deze landen zijn potentiële afzetmarkten voor Rusland, maar ook bondgenoten of neutrale partijen op geopolitiek gebied.

Relaties met het Westen

De relaties tussen Rusland en het Westen zijn al jaren gespannen, vooral sinds de annexatie van de Krim in 2014. De oorlog met Oekraïne heeft deze spanningen verder doen escaleren. Er is sprake van een diplomatieke crisis, een militaire confrontatie, een economische oorlogvoering en een informatieoorlog tussen beide partijen.

De diplomatieke crisis uit zich onder meer in het terugroepen of uitwijzen van ambassadeurs, het opschorten of annuleren van overleggen of samenwerkingen, het opleggen of verlengen van sancties of visa of reisbeperkingen, en het beschuldigen of veroordelen van elkaars acties of motieven. Er is weinig ruimte voor dialoog of compromis tussen beide partijen, die elkaar beschouwen als een bedreiging voor hun veiligheid en belangen.

De militaire confrontatie uit zich onder meer in het voortduren van de oorlog in Oekraïne, waarbij Rusland de separatisten steunt en de VS en de NAVO de Oekraïense regering. Ook zijn er incidenten of provocaties langs de grenzen of in de lucht- of zeeruimte van beide partijen, waarbij militaire vliegtuigen, schepen of troepen elkaar schaduwen, onderscheppen of intimideren. Er is een risico op een escalatie of een ongeluk, die kan leiden tot een groter conflict of een nucleaire confrontatie.

De economische oorlogvoering uit zich onder meer in het gebruik van sancties, tarieven, embargo’s of andere maatregelen om elkaars economie te schaden of te isoleren. Ook zijn er pogingen om elkaars invloed of marktaandeel te verminderen of te ondermijnen op strategische gebieden zoals energie, technologie, handel of investeringen. Er is sprake van een desintegratie of een fragmentatie van de wereldeconomie, die kan leiden tot een verlies aan efficiëntie, welvaart of samenwerking.

De informatieoorlog uit zich onder meer in het verspreiden van propaganda, desinformatie, nepnieuws of andere vormen van beïnvloeding om elkaars publieke opinie, politiek systeem, sociale cohesie of internationale reputatie te manipuleren of te ondermijnen. Ook zijn er aanvallen of inbraken op elkaars cyberinfrastructuur, communicatienetwerken, databanken of andere digitale bronnen om elkaars informatie te stelen, te verstoren of te saboteren. Er is sprake van een verlies aan vertrouwen, transparantie of dialoog tussen beide partijen, die elkaar beschuldigen van inmenging of agressie.

Deze negatieve spiraal van confrontatie en isolatie heeft ernstige gevolgen voor de economie van Rusland en het Westen. Volgens schattingen van de Wereldbank heeft de oorlog met Oekraïne en de daarmee samenhangende sancties het bbp van Rusland met 6 procent verlaagd tussen 2014 en 2022. Voor de EU wordt het verlies geschat op 0,7 procent. Voor de VS wordt het verlies geschat op 0,3 procent. Deze cijfers houden geen rekening met de indirecte effecten op andere sectoren, regio’s of landen die ook getroffen worden door de oorlog en de sancties.

Relaties met andere regio’s

De oorlog met Oekraïne heeft ook invloed op de economische relaties van Rusland met andere regio’s in de wereld. Aan de ene kant heeft het Rusland ertoe aangezet om zijn banden te versterken of uit te breiden met landen die sympathiek staan tegenover zijn positie of die neutraal blijven in het conflict. Aan de andere kant heeft het Rusland ertoe gedwongen om zijn afhankelijkheid te verminderen of te diversifiëren van landen die zich aansluiten bij de sancties of die kritisch zijn over zijn acties.

Een belangrijke regio voor Rusland is Azië, vooral China. China is de grootste handelspartner van Rusland, goed voor ongeveer 20 procent van zijn totale handel. Het Aziatische land is ook een belangrijke investeerder in Rusland, vooral in de energiesector. De Chinezen ook een strategische bondgenoot van Rusland, vooral in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN), waar ze vaak samen stemmen over kwesties die hun belangen raken. China heeft zich niet aangesloten bij de sancties tegen Rusland, en heeft Rusland gesteund in de oorlog met Oekraïne. Rusland en China hebben hun samenwerking versterkt op gebieden zoals defensie, energie, infrastructuur, technologie en ruimtevaart.

Een andere belangrijke regio voor Rusland is Afrika, waar het zijn invloed en aanwezigheid probeert te vergroten. Rusland heeft zijn handel met Afrika verdubbeld tussen 2014 en 2019, tot ongeveer 20 miljard dollar. De investeringen in Afrika zijn ook verhoogd, vooral in de mijnbouw-, energie- en wapensectoren. Rusland heeft ook zijn militaire samenwerking met Afrika uitgebreid, door het leveren van wapens, het trainen van troepen, het sluiten van defensieovereenkomsten of het opzetten van militaire bases. Rusland heeft ook zijn diplomatieke betrokkenheid bij Afrika vergroot, door het organiseren van topbijeenkomsten, het ondersteunen van vredesinitiatieven of het bemiddelen in conflicten.

Een derde belangrijke regio voor Rusland is Latijns-Amerika, waar het zijn relaties probeert te diversifiëren en te verdiepen. Rusland heeft zijn handel met Latijns-Amerika verhoogd van 14 miljard dollar in 2014 tot 18 miljard dollar in 2019. De Russische investeringen zijn in Latijns-Amerika vergroot, vooral in de landbouw-, energie- en transportsectoren. De Russen hebben ook zijn politieke samenwerking met Latijns-Amerika verbeterd, door het onderhouden van goede relaties met landen zoals Venezuela, Cuba, Nicaragua, Bolivia of Argentinië, die vaak kritisch zijn over de VS of de EU. Rusland heeft ook zijn culturele uitwisseling met Latijns-Amerika bevorderd, door het stimuleren van toerisme, onderwijs of sport.

Deze positieve ontwikkelingen in de economische relaties van Rusland met andere regio’s hebben echter ook hun beperkingen of uitdagingen:

  • Ten eerste kunnen ze niet volledig compenseren voor het verlies aan handel of investeringen met het Westen, dat nog steeds een grote rol speelt in de wereldeconomie.
  • Ten tweede kunnen ze leiden tot nieuwe afhankelijkheden of onbalansen in de economie van Rusland, die al te veel gericht is op de export van grondstoffen.
  • Ten derde kunnen ze spanningen of conflicten veroorzaken met andere landen of actoren die andere belangen of agenda’s hebben in deze regio’s.

Economie van Rusland: De uitdagingen voor de toekomst

De oorlog met Oekraïne heeft de economie van Rusland ernstig beschadigd en geïsoleerd. Het is onduidelijk hoe lang de oorlog zal duren of hoe hij zal eindigen. Ook onduidelijk is hoe de relaties tussen Rusland en het Westen zich zullen ontwikkelen of herstellen na de oorlog. Het is echter duidelijk dat Rusland voor grote uitdagingen en kansen staat voor de toekomst.

Een kans voor Rusland is om zijn economische relaties met andere regio’s te versterken en te verbreden. Dit betekent dat Rusland zijn samenwerking met Azië moet voortzetten en verdiepen, vooral met China. Het betekent ook dat Rusland zijn aanwezigheid in Afrika moet vergroten en consolideren. Het gevolg hiervan is tenslotte dat Rusland zijn diversificatie naar Latijns-Amerika zal moeten voortzetten en uitbreiden.

Deze uitdagingen voor de toekomst van de Russische economie hangen af van de politieke wil en de economische visie van de Russische leiders en de Russische bevolking. Het hangt ook af van de internationale context en de economische samenwerking of concurrentie met andere landen. Het is mogelijk dat Rusland erin slaagt om zijn economie te transformeren en te integreren in de wereldeconomie, of dat het vastloopt in een economische stagnatie en isolatie.

Economie van Rusland: Conclusie

De oorlog tussen Rusland en Oekraïne, die in februari 2022 begon, heeft grote gevolgen voor de economie van beide landen, maar vooral voor die van Rusland. De Russische economie, die al voor de oorlog te maken had met problemen zoals sancties, corruptie, afhankelijkheid van olie en gas, en een verouderde industrie, is verder in een recessie geraakt door de oorlog. De oorlog heeft ook de relaties van Rusland met het Westen verslechterd, en de relaties met andere regio’s zoals Azië, Afrika en Latijns-Amerika verbeterd of gediversifieerd. De toekomst van de Russische economie hangt af van de duur en de afloop van de oorlog, en van de hervormingen en de samenwerking die Rusland zal ondernemen om zijn economie te moderniseren en te integreren.

Geef een reactie