Je bekijkt nu IFRS Uitgelegd

IFRS Uitgelegd

IFRS staat voor International Financial Reporting Standards. Het zijn een set van afspraken over hoe het jaarverslag van een verslagplichtige organisatie er uit dient te zien. Voor allerlei categorieën van zaken is vastgelegd hoe en wanneer ze in een jaarverslag opgenomen dienen te worden. In dit artikel leg ik u uit wat IFRS inhoudt, waarom het belangrijk is en hoe het toegepast wordt in de praktijk. Ook ga ik in op het recente IFRS 16 en 17.

Wat is IFRS?

IFRS is ontwikkeld door de International Accounting Standards Board (IASB), een onafhankelijke organisatie die zich bezighoudt met het opstellen en verbeteren van internationale boekhoudkundige standaarden. 

Het doel van IFRS is om de transparantie, vergelijkbaarheid en betrouwbaarheid van financiële verslaggeving te bevorderen. Door gebruik te maken van een gemeenschappelijke taal voor de boekhouding kunnen investeerders, toezichthouders, analisten en andere belanghebbenden de financiële prestaties en positie van organisaties beter beoordelen en vergelijken. Dit draagt bij aan het vertrouwen in de financiële markten en de efficiënte allocatie van kapitaal.

IFRS is gebaseerd op het principe van fair value, wat inhoudt dat er gerapporteerd moet worden op basis van de actuele waarden van activa en passiva, in plaats van de historische kosten. Dit betekent dat bijvoorbeeld aandelen, obligaties, derivaten en andere financiële instrumenten gewaardeerd worden tegen hun marktprijs op de balansdatum. Deze waardering kan leiden tot schommelingen in het vermogen en het resultaat van een organisatie, ook als het resultaat van de bedrijfsactiviteiten zelf niet is veranderd.

Wie moet IFRS toepassen?

Sinds 1 januari 2005 zijn beursgenoteerde bedrijven in de Europese Unie verplicht om hun geconsolideerde jaarrekening op te stellen volgens IFRS. Dit geldt ook voor beursgenoteerde bedrijven in veel andere landen, zoals Australië, Canada, Japan, Zuid-Afrika en Zwitserland. In sommige landen, zoals de Verenigde Staten, China en India, mogen beursgenoteerde bedrijven kiezen tussen IFRS of hun nationale boekhoudkundige standaarden. De IASB streeft naar een wereldwijde convergentie van boekhoudkundige standaarden, zodat er uiteindelijk één set van hoogwaardige standaarden wordt gebruikt over de hele wereld.

Niet-beursgenoteerde bedrijven zijn niet verplicht om IFRS toe te passen, maar kunnen dat wel doen als zij dat wensen. In Nederland is er bijvoorbeeld een bepaling in het Burgerlijk Wetboek dat bedrijven hun jaarrekening volgens IFRS mogen inrichten.

Er is ook een vereenvoudigde versie van IFRS beschikbaar voor kleine en middelgrote ondernemingen (KMO’s), genaamd IFRS for SMEs. Deze versie is minder complex en minder omvangrijk dan de volledige IFRS.

Hoe werkt IFRS in de praktijk?

IFRS bestaat uit een aantal standaarden die elk een specifiek onderwerp behandelen, zoals de presentatie van de jaarrekening, de waardering van activa en passiva, de verwerking van bijzondere transacties of gebeurtenissen, of de informatieverschaffing over bepaalde aspecten. Een overzicht van alle IFRS-standaarden is te vinden op de website van de IFRS Foundation.

Een organisatie die IFRS toepast, moet zich houden aan de voorschriften van de relevante standaarden voor haar situatie. Daarnaast moet zij ook rekening houden met de Conceptual Framework for Financial Reporting, een document dat de basisprincipes en doelstellingen van IFRS uiteenzet. Verder kan zij gebruik maken van de IFRS Practice Statements, die praktische richtlijnen en voorbeelden geven voor de toepassing van IFRS.

Een organisatie die IFRS toepast, moet ook een aantal documenten publiceren als onderdeel van haar jaarverslag. Deze documenten zijn:

  • De balans, die een overzicht geeft van de activa, passiva en het eigen vermogen van de organisatie op een bepaalde datum.
  • De winst-en-verliesrekening, die het resultaat van de organisatie over een bepaalde periode laat zien.
  • Het overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten, dat de veranderingen in het eigen vermogen van de organisatie over een bepaalde periode laat zien.
  • Het kasstroomoverzicht, dat de inkomsten en uitgaven van de organisatie in verband met haar operationele, investerings- en financieringsactiviteiten over een bepaalde periode laat zien.
  • De toelichting, die aanvullende informatie geeft over de gehanteerde grondslagen, methoden, aannames, schattingen, risico’s en onzekerheden die van invloed zijn op de financiële positie en prestatie van de organisatie.

Voorbeelden van IFRS

Om u een idee te geven van hoe IFRS werkt in de praktijk, geef ik hieronder twee voorbeelden van hoe deze standaard verschilt van andere boekhoudkundige standaarden.

Voorbeeld 1: Goodwill

Goodwill is het bedrag dat een koper betaalt boven de reële waarde van de netto-activa van een overgenomen bedrijf. Goodwill wordt beschouwd als een immaterieel actief dat de toekomstige winstgevendheid of marktpositie van het overgenomen bedrijf weerspiegelt.

Volgens IFRS moet goodwill na de overname niet meer worden afgeschreven, maar jaarlijks worden getest op bijzondere waardeverminderingen (impairments). Dit betekent dat als de verwachte toekomstige kasstromen die aan goodwill zijn toe te rekenen lager zijn dan de boekwaarde ervan, er een verlies moet worden genomen in de winst-en-verliesrekening.

Volgens US GAAP (de Amerikaanse boekhoudkundige standaard) mag goodwill ook niet meer worden afgeschreven, maar moet het worden getest op bijzondere waardeverminderingen op basis van een tweestappenproces. In de eerste stap wordt de reële waarde van het overgenomen bedrijf vergeleken met zijn boekwaarde. Als de reële waarde lager is dan de boekwaarde, wordt in de tweede stap de reële waarde van goodwill berekend en vergeleken met zijn boekwaarde. Als de reële waarde van goodwill lager is dan zijn boekwaarde, wordt er een verlies genomen in de winst-en-verliesrekening.

Het verschil tussen IFRS en US GAAP kan leiden tot verschillende waarderingen en resultaten voor goodwill. Dit kan gevolgen hebben voor de financiële ratio’s en indicatoren die gebaseerd zijn op goodwill, zoals de return on assets of de price-to-book ratio.

Voorbeeld 2: Leasing

Leasing is een vorm van financiering waarbij een partij (de lessor) een actief ter beschikking stelt aan een andere partij (de lessee) voor een bepaalde periode in ruil voor periodieke betalingen. Leasing kan voordelig zijn voor beide partijen, omdat het hen in staat stelt om gebruik te maken van activa zonder ze te hoeven kopen of verkopen.

Volgens IFRS moet leasing worden ingedeeld in twee categorieën: operationele leasing en financiële leasing. Operationele leasing is een vorm van huur, waarbij de lessor eigenaar blijft van het actief en verantwoordelijk is voor het onderhoud en de verzekering ervan. Financiële leasing is een vorm van koop op afbetaling, waarbij de lessee de economische eigenaar wordt van het actief en alle risico’s en voordelen ervan draagt. De lessee moet het actief opnemen in zijn balans als een actief en een schuld, en moet afschrijvingen en rente boeken in zijn winst-en-verliesrekening.

Volgens US GAAP moet leasing worden ingedeeld in vier categorieën: operating lease, capital lease, sales-type lease en direct financing lease.

Het verschil tussen IFRS en US GAAP kan leiden tot verschillende behandelingen en presentaties van leasing. Dit kan gevolgen hebben voor de financiële ratio’s en indicatoren die gebaseerd zijn op leasing, zoals de debt-to-equity ratio of de interest coverage ratio.

IFRS 16

IFRS 16 is een standaard die in januari 2016 is uitgegeven door de International Accounting Standards Board (IASB) en die van toepassing is op boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2023. Deze standaard vervangt IAS 17, IFRIC 4, SIC-15 en SIC-27, die voorheen de boekhoudkundige behandeling van leasing regelden.

IFRS 16 introduceert een eenduidig model voor de verwerking van leasing door de lessee (de huurder). Volgens dit model moet de lessee alle leasecontracten, met uitzondering van kortlopende contracten (minder dan 12 maanden) of contracten met een lage waarde, opnemen in zijn balans als een recht van gebruik (een actief) en een leaseverplichting (een passief). De lessee moet vervolgens afschrijvingen boeken op het recht van gebruik en rentekosten op de leaseverplichting in zijn winst-en-verliesrekening.

Het doel van IFRS 16 is om de transparantie en vergelijkbaarheid van de financiële verslaggeving te verbeteren, door de economische realiteit van leasing weer te geven. Door alle leasecontracten op de balans te zetten, wordt het duidelijker welke activa en verplichtingen een lessee heeft als gevolg van leasing.

IFRS 17

IFRS 17 is een standaard die in mei 2017 is uitgegeven door de IASB en die van toepassing is op boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2023. De standaard vervangt IFRS 4, die een tijdelijke standaard was die veel ruimte liet voor verschillende boekhoudkundige praktijken voor verzekeringscontracten.

Deze standaard stelt de principes vast voor de erkenning, waardering, presentatie en toelichting van verzekeringscontracten binnen de reikwijdte van de standaard. De standaard heeft als doel om relevante informatie te verschaffen die getrouw de kenmerken van deze contracten weergeeft.

IFRS 17 vereist dat een verzekeraar (de uitgever of de houder van een herverzekeringscontract) voor elke groep verzekeringscontracten een verplichting voor nog te verrichten verzekeringsdiensten (de contractuele dienstmarge) en een verplichting voor reeds verrichte verzekeringsdiensten (de verplichting voor schadeclaims) erkent. De verzekeraar moet vervolgens de winst uit een groep verzekeringscontracten over de periode dat hij verzekeringsdiensten levert, erkennen en als hij wordt vrijgesteld van risico. Als een groep contracten verlieslatend is of wordt, moet de verzekeraar het verlies onmiddellijk erkennen.

De standaard vereist ook dat een verzekeraar afzonderlijk verzekeringsopbrengsten (die de ontvangst van eventuele beleggingscomponenten uitsluiten), verzekeringsdienstkosten (die de terugbetaling van eventuele beleggingscomponenten uitsluiten) en verzekeringsfinancieringsbaten of -lasten presenteert. Bovendien moet een verzekeraar informatie verstrekken om gebruikers van financiële overzichten in staat te stellen het effect te beoordelen dat contracten binnen de reikwijdte van IFRS 17 hebben op de financiële positie, financiële prestaties en kasstromen van een verzekeraar.

Conclusie

IFRS is een set van internationale boekhoudkundige standaarden die bepalen hoe het jaarverslag van een verslagplichtige organisatie er uit dient te zien. Deze standaard heeft als doel om de transparantie, vergelijkbaarheid en betrouwbaarheid van financiële verslaggeving te bevorderen. IFRS is verplicht voor beursgenoteerde bedrijven in de Europese Unie en veel andere landen, en optioneel voor niet-beursgenoteerde bedrijven of beursgenoteerde bedrijven in sommige landen. Het bestaat uit een aantal standaarden die elk een specifiek onderwerp behandelen, zoals goodwill, leasing, voorraden, pensioenen, belastingen, etc. IFRS kan verschillen van andere boekhoudkundige standaarden, zoals US GAAP, wat gevolgen kan hebben voor de waardering en het resultaat van organisaties.

Geef een reactie