Je bekijkt nu Rekeningrijden: Wat is de stand van zaken?

Rekeningrijden: Wat is de stand van zaken?

Rekeningrijden is een kilometerheffing voor weggebruikers die in 2030 de wegenbelasting moet vervangen. Het kabinet wil zo het autogebruik verminderen en het gat in de begroting dichten dat ontstaat door de opkomst van elektrische auto’s. Rekeningrijden zou zo’n 7 tot 8 cent per kilometer gaan kosten voor alle auto’s, ongeacht het type brandstof of de uitstoot. Rekeningrijden heeft voor- en nadelen, die ik in dit artikel zal bespreken. Hoe het systeem van rekeningrijden precies gaat werken, is nog niet bekend.

Wat is rekeningrijden?

Rekeningrijden is een kilometerheffing voor weggebruikers. Dat wil zeggen dat u als automobilist een bedrag betaalt per kilometer die u rijdt. Hoeveel u betaalt hangt af van wanneer u rijdt en op welke locaties. Het doel is om de files te verminderen, de CO2-uitstoot te verlagen en de mobiliteit te verbeteren.

Rekeningrijden is niet nieuw. In verschillende landen, zoals Singapore, Zweden en Noorwegen, wordt het al jaren toegepast. In Nederland wordt er al lang over gediscussieerd, maar tot nu toe is het nog niet ingevoerd. Dat gaat echter veranderen. Volgens het coalitieakkoord van het kabinet Rutte IV wordt rekeningrijden een feit vanaf uiterlijk 2030.

Hoe werkt rekeningrijden?

Rekeningrijden kan op veel verschillende manieren worden ingevoerd. Zo liggen er bijvoorbeeld plannen voor invoering van een ‘spitsheffing’, ‘vlaktaks’ of ‘ecotaks’. Ook liggen er plannen voor de invoering van een dynamische vorm van kilometerheffing. Hiermee worden de basisprincipes van spitsheffing, vlaktaks en ecotaks gecombineerd tot één gedifferentieerd plan. Ik licht deze varianten kort toe:

  • Spitsheffing: Hierbij betaalt u meer wanneer u in de spits rijdt, en minder wanneer u buiten de spits rijdt. Dit moet ervoor zorgen dat mensen ontmoedigd worden om in de spits te reizen, waardoor de files afnemen.
  • Vlaktaks: Dit is de meest simpele variant van rekeningrijden. Iedere kilometer wordt met hetzelfde bedrag belast, ongeacht waar of wanneer u die kilometer rijdt. Dit betekent dat u meer betaalt naarmate u meer kilometers rijdt.
  • Ecotaks: Dit is de variant waarbij autobezitters met meer vervuilende auto’s ook meer moeten betalen. Dit moet ervoor zorgen dat mensen gestimuleerd worden om schonere auto’s te kopen of te gebruiken, waardoor de CO2-uitstoot daalt.

In het coalitieakkoord staat dat het rekeningrijden niet locatie- of tijdsgebonden is. Dat betekent dat er waarschijnlijk gekozen wordt voor een vlaktaks of een ecotaks, of een combinatie daarvan. Het maakt dan niet uit waar of wanneer u rijdt, maar wel hoeveel en hoe schoon u rijdt.

Rekeningrijden kosten

Een van de belangrijkste aspecten van rekeningrijden is de kosten voor de automobilist. Hoeveel gaat rekeningrijden per kilometer kosten en hoe verhoudt dat zich tot de huidige wegenbelasting? In deze paragraaf gaan we hier dieper op in.

Rekeningrijden kosten per kilometer

Volgens een reeks onderzoeken die het kabinet heeft laten doen, gaat rekeningrijden mogelijk 7 à 8 cent per kilometer kosten. Dit is afhankelijk van de politieke keuzes die nog gemaakt moeten worden over het precieze tarief en de vormgeving van het systeem. Rekeningrijden wordt budgetneutraal ingevoerd, wat betekent dat de totale opbrengst gelijk blijft aan de huidige wegenbelasting. De wegenbelasting wordt in 2030 afgeschaft en vervangen door rekeningrijden.

De kosten van rekeningrijden zijn gebaseerd op het aantal gereden kilometers per jaar. Dit betekent dat mensen die veel rijden meer gaan betalen dan nu, en mensen die weinig rijden minder. Een gemiddelde Nederlandse personenauto rijdt volgens het CBS zo’n 13.000 kilometer per jaar. Bij een tarief van 7 à 8 cent per kilometer komt dat neer op 910 à 1040 euro per jaar. Ter vergelijking: de gemiddelde wegenbelasting voor een benzineauto was in 2021 zo’n 424 euro per jaar.

Er komt één tarief voor alle auto’s, ongeacht het type brandstof of de uitstoot. Dit betekent dat er geen verschil meer is tussen benzine-, diesel-, lpg- of elektrische auto’s. Elektrische auto’s betalen nu nog geen wegenbelasting, maar gaan straks ook rekeningrijden. Wel zouden ook de kilometers in het buitenland meetellen. Er komt geen verschil tussen spits- en daluren of tussen stedelijke en landelijke gebieden.

Dit heeft dus grote gevolgen voor de kosten van autorijden. Sommige automobilisten gaan erop vooruit, anderen gaan erop achteruit. Het kabinet wil met rekeningrijden het autogebruik verminderen en zo de files en de CO2-uitstoot terugdringen. Ook wil het kabinet het gat in de begroting dichten dat ontstaat door de opkomst van elektrische auto’s, die minder brandstofaccijnzen betalen.

Wat zijn de voor- en nadelen van rekeningrijden?

Rekeningrijden heeft zowel voor- als nadelen. We zetten ze hier op een rijtje:

Voordelen

  • Rekeningrijden kan leiden tot minder files, omdat mensen minder gaan rijden of hun reistijden aanpassen. Dit kan ook positieve effecten hebben op de verkeersveiligheid, de luchtkwaliteit en het openbaar vervoer.
  • Het kan leiden tot minder CO2-uitstoot, omdat mensen schonere auto’s gaan kopen of gebruiken, of overstappen op andere vervoersmiddelen.
  • Het kan leiden tot meer eerlijkheid, omdat mensen betalen voor wat ze gebruiken. Mensen die weinig rijden of een schone auto hebben, zijn dan goedkoper uit dan mensen die veel rijden of een vervuilende auto hebben.

Nadelen

  • Rekeningrijden kan leiden tot hogere kosten voor veelrijders, vooral als ze geen alternatieven hebben voor hun auto. Dit kan vooral mensen met een laag inkomen ernstig benadelen.
  • Het kan leiden tot meer administratieve lasten en fraudegevoeligheid door de registratie van kilometers.
  • Het kan leiden tot ongewenste effecten op het gedrag, zoals meer vliegen of rijden in het buitenland.
  • Daarnaast moet de overheid kosten maken om het rekeningrijden in te kunnen voeren en de toltrajecten af te schaffen.

Conclusie

Rekeningrijden is een kilometerheffing voor weggebruikers die in 2030 de wegenbelasting moet vervangen. Het kabinet wil zo het autogebruik verminderen en het gat in de begroting dichten dat ontstaat door de opkomst van elektrische auto’s. Het gaat mogelijk 7 à 8 cent per kilometer kosten voor alle auto’s, ongeacht het type brandstof of de uitstoot. Het heeft voor- en nadelen, die we in dit artikel hebben besproken. Het kan leiden tot minder files, minder luchtvervuiling en minder geluidsoverlast, maar ook tot hogere kosten voor veelrijders, privacyproblemen en ongelijkheid tussen verschillende groepen automobilisten. Hoe het systeem precies gaat werken, is nog niet bekend.

Geef een reactie