Je bekijkt nu Wet Open Overheid (Woo) & Belastingdienst

Wet Open Overheid (Woo) & Belastingdienst

De Wet open overheid (Woo) is een nieuwe wet die het recht op informatie over alles wat de overheid doet regelt. De wet is bedoeld om de overheid transparanter te maken en de democratische controle te versterken. In dit artikel leg ik uit wat de Woo inhoudt, hoe u een verzoek om informatie kunt doen bij de Belastingdienst en wat de gevolgen zijn voor de belastingplichtigen en de belastingheffing.

Wat is de Wet open overheid?

De Wet open overheid is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob), die sinds 1980 bestaat. De Wob regelde dat iedereen het recht had om informatie te vragen over het beleid en de besluiten van de overheid. De Wob had echter een aantal beperkingen en knelpunten, zoals:

  • De Wob was niet van toepassing op alle overheidsorganen, zoals de rechterlijke macht, het parlement en sommige zelfstandige bestuursorganen.
  • De Wob liet veel ruimte voor uitzonderingen en weigeringsgronden, waardoor veel informatie niet openbaar werd gemaakt of pas na lange procedures.
  • De Wob gaf geen duidelijke regels over hoe de informatie moest worden verstrekt, waardoor veel informatie niet digitaal, actueel of toegankelijk was.
  • De Wob stimuleerde de overheid niet om informatie actief openbaar te maken, waardoor veel informatie verborgen bleef of moeilijk te vinden was.

De Wet open overheid wil deze beperkingen en knelpunten oplossen door:

  • De reikwijdte van de wet uit te breiden naar alle overheidsorganen, inclusief de rechterlijke macht, het parlement en alle zelfstandige bestuursorganen.
  • Het aantal uitzonderingen en weigeringsgronden te verminderen en te verscherpen, waardoor meer informatie openbaar wordt gemaakt of sneller beschikbaar komt.
  • Duidelijke regels te geven over hoe de informatie moet worden verstrekt, waardoor meer informatie digitaal, actueel, vergelijkbaar en toegankelijk wordt.
  • De overheid te verplichten om bepaalde categorieën van informatie actief openbaar te maken, waardoor meer informatie proactief wordt gedeeld en makkelijker te vinden is.

De Woo is gebaseerd op het principe dat alle overheidsinformatie in principe openbaar is, tenzij er een goede reden is om dat niet te doen. Dit principe wordt ook wel het “openbaarheidsbeginsel” genoemd. De Woo geeft iedereen het recht om toegang te vragen tot publieke informatie zonder daarvoor een belang te hoeven stellen. Dit recht wordt ook wel het “informatierecht” genoemd.

Hoe kunt u een Woo-verzoek doen bij de Belastingdienst?

U kunt de Belastingdienst vragen om informatie over het beleid en de uitvoering van de belastingwetgeving. Dit kan op twee manieren:

  • Digitaal bij onze Woo-contactpersoon, via woo@belastingdienst.nl
  • Schriftelijk bij uw belastingkantoor

U moet in uw verzoek zo precies mogelijk omschrijven waarover u informatie wilt. Het moet gaan om informatie die de Belastingdienst (digitaal) in documenten heeft vastgelegd. U moet ook uw telefoonnummer en e-mailadres vermelden in het verzoek.

De Belastingdienst reageert binnen vier weken op uw verzoek. Deze termijn kan met twee weken worden verlengd als er extra tijd nodig is. U krijgt dan bericht van ons.

Gevolgen voor de belastingplichtigen en de belastingheffing

De Wet open overheid heeft gevolgen voor zowel de belastingplichtigen als de belastingheffing. Hieronder noemen we enkele voorbeelden:

  • Door de Woo krijgt u meer inzicht in hoe de Belastingdienst zijn taken uitvoert en welke regels hij daarbij hanteert. U kunt bijvoorbeeld vragen om informatie over hoe de Belastingdienst uw aangifte controleert, hoe hij beslist over uw bezwaar of hoe hij fraude bestrijdt.
  • Door de Woo kunt u ook meer invloed uitoefenen op het beleid en de besluiten van de Belastingdienst. U kunt bijvoorbeeld vragen om informatie over hoe de Belastingdienst zijn beleid maakt, welke adviezen hij krijgt of welke belangen hij afweegt. U kunt hierdoor ook uw mening geven over het beleid of de besluiten van de Belastingdienst, bijvoorbeeld via een zienswijze, een klacht of een petitie.
  • Door de Woo kan de Belastingdienst ook meer informatie van u vragen. De Belastingdienst heeft namelijk een wettelijke plicht om de belastingheffing zo goed mogelijk te controleren en te handhaven. Daarvoor heeft hij soms informatie nodig van u of van derden, zoals uw werkgever, uw bank of uw zorgverzekeraar. De Belastingdienst moet u altijd vertellen waarom hij deze informatie nodig heeft en hoe hij deze zal gebruiken.
  • Door de Woo kan de Belastingdienst ook meer informatie over u openbaar maken. De Belastingdienst moet namelijk soms informatie over u delen met andere overheidsorganen, zoals de gemeente, het UWV of de politie. Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn voor het uitvoeren van andere wetten, het voorkomen van fraude of het beschermen van uw rechten. De Belastingdienst moet u altijd informeren als hij informatie over u deelt met andere overheidsorganen.

Hoe beschermt de Wet open overheid uw privacy?

De Wet open overheid respecteert uw privacy en beschermt uw persoonsgegevens. De Woo bepaalt dat de Belastingdienst geen informatie over u mag verstrekken als dat in strijd is met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) of andere privacywetten. De AVG regelt onder meer dat:

  • De Belastingdienst alleen persoonsgegevens mag verwerken als daar een wettelijke grondslag voor is, zoals een belastingwet, een toestemming of een gerechtvaardigd belang.
  • De Belastingdienst alleen persoonsgegevens mag verwerken die noodzakelijk zijn voor het doel waarvoor ze zijn verzameld, zoals het heffen of innen van belastingen.
  • De Belastingdienst passende maatregelen moet nemen om uw persoonsgegevens te beveiligen tegen onrechtmatige toegang, verlies of misbruik.
  • De Belastingdienst uw persoonsgegevens niet langer mag bewaren dan nodig is voor het doel waarvoor ze zijn verzameld, tenzij er een wettelijke bewaarplicht geldt.
  • U recht heeft op inzage, correctie, verwijdering, beperking, bezwaar en overdraagbaarheid van uw persoonsgegevens die de Belastingdienst verwerkt.

Als u vindt dat de Belastingdienst uw privacy schendt of uw persoonsgegevens onjuist verwerkt, kunt u een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De AP is de onafhankelijke toezichthouder op de naleving van de privacywetten in Nederland.

Conclusie

De Wet open overheid (Woo) is een nieuwe wet die het recht op informatie over alles wat de overheid doet regelt. De wet is bedoeld om de overheid transparanter te maken en de democratische controle te versterken. De wet heeft gevolgen voor zowel de belastingplichtigen als de belastingheffing. U kunt meer inzicht en invloed krijgen in hoe de Belastingdienst zijn taken uitvoert en welke regels hij daarbij hanteert. U kunt ook meer informatie krijgen of geven over het beleid en de besluiten van de Belastingdienst. De wet respecteert echter ook uw privacy en beschermt uw persoonsgegevens. U heeft recht op toegang tot publieke informatie, maar ook recht op bescherming van uw privé-informatie.

Geef een reactie